Nhãn lồng Hưng Yên

[Ms. Jane]

Khi nhắc đến nước mắm Phú Quốc, bưởi Năm Roi, bánh cáy Thái Bình... thì chắc hẳn ai cũng biết đó là những sản vật nổi tiếng, gắn liền với vùng đất tạo nên nó, mặc nhiên nó trở thành một "thương hiệu" độc quyền mang nét đặc trưng của một vùng quê, là hơi thở của đất và con người nơi đó. Và tất nhiên, khi nhắc đến Hưng Yên, không thể không nói đến Nhãn lồng - một trong những sản vật chỉ Hưng Yên mới có.

Tại sao có tên nhãn lồng?

Tại các phiên chợ miền quê hay các cửa hàng, siêu thị của thành phố lớn thường bày bán sản phẩm thô từ quả nhãn hoặc đã qua chế biến, người sành ẩm thực, qua hương vị họ có thể nhận ra ngay đó có phải là nhãn lồng Hưng Yên hay không. Nhưng khi được hỏi tại sao được gọi là nhãn lồng Hưng Yên thì quả thực nhiều người chưa biết đến.
Theo lưu truyền trong dân gian thì có nhiều cách lý giải về xuất xứ của tên Nhãn lồng. Người cho rằng một năm chỉ có một vụ nhãn, khi thu hoạch người ta đan những chiếc sọt (lồng tre) bảo vệ chùm nhãn khỏi bị dập nát, chảy mật để tiến vua. Có người thì cho rằng đầu bếp trong chốn hoàng cung bóc vỏ nhãn, lột bỏ hạt và lồng hạt sen vào bên trong để nấu chè dâng vua. Lại có ý giải thích rằng quả nhãn lồng Hưng Yên có cùi rất dày và các múi được xếp lên nhau, bóc từng lớp một để ăn
Dù đi buôn Bắc bán Đông
Đố ai quên được nhãn lồng Hưng Yên
Hay
Cô kia cắt cỏ bên sông
Có muốn ăn nhãn thì lồng sang đây

Mùa nhãn ra hoa đúng vào mùa m¬ưa xuân, ngày giá lạnh. Vào những ngày tiết trời âm u, hoa rụng đầy sân nhà, vườn, ruộng, con đường, triền đê... thì cả bầu trời dậy lên tiếng ong tìm, hút mật ngọt. Đặc trưng của nhãn lồng Hưng Yên là quả to, vỏ (da) trơn bóng, cùi dày và trong, hạt (hột) nhãn nhỏ, nước ngọt mát tinh khiết, có mùi thơm kỳ lạ, làm người ăn sảng khoái như thức uống giải khát mà nhà bác học Lê Quý Đôn từng viết "mỗi lần bỏ vào miệng thì tận trong răng lưỡi đẫ nảy ra vị thơm tựa như nước thánh trời cho".

Nhãn Hưng Yên được trồng nhiều ở vùng ven đê như Đằng Châu, Xích Đằng đến cửa sông Luộc, trong đó huyện Tiên Lữ đ¬ược coi là vùng đất tổ của cây nhãn lồng. Trên những con đư¬¬ờng vào thôn xóm hay trên các tuyến đường tỉnh lộ như tuyến 39B từ Chợ Gạo đi qua huyện Tiên Lữ, Phù Cừ của thành phố Hưng Yên đến Hải Dương thì không thể quên những hình ảnh hàng nhãn bên bờ sông nôí tiếp nhau vượt xa tầm mắt người ngắm.

Đến Hưng Yên vào mùa nhãn, đi trên đường và giơ tay lên là bạn có thể chạm vào chùm nhãn bóng mịn, nặng trĩu làm uốn cong đòn gánh (vai đòn) trên đôi vai của các cô các chị gồng gánh trên đường quê. Ngoài quả nhãn có giá trị cao thì long nhãn là vị thuốc bổ trong bài thuốc Đông y mà thông thường nhất trong bất cứ gia đình nào cũng có bình rượu ngâm với long nhãn. Có lẽ vì vậy mà chỉ có khách quý hay ngưi thân mới được chủ nhà thiết đãi sản vật của "gia đình". Có thể nói hương vị và hình ảnh ấy đã in sâu vào tiềm thức của lớp lớp thế hệ người con Hưng Yên, là sự gắn kết máu thịt giữa cây nhãn đối với đời sống tinh thần và tâm linh của người dân nơi đây. Theo kinh nghiệm của người dân xứ nhãn, năm nào cây nhãn được mùa thì năm đó thường xảy ra lũ lụt, bão tố, mất mùa... Khi được mùa nhãn bội thu, người dân xứ nhãn sung sướng, vui mừng bao nhiêu thì nôĩ lo đầu ra cho sản phẩm (thị trường tiêu thụ) lại ảm đạm bấy nhiêu. Sản phẩm từ nhãn cha được khai thác hết giá trị do thị trường thiêu thụ bấp bênh.

Thiết nghĩ, để sản vật Nhãn lồng Hưng Yên - niềm tự hào của đất và con người Hưng Yên, các cơ quan chức năng cần có sự quan tâm, hỗ trợ cho người dân trong viêc tìm đầu ra cho quả nhãn để sản vật tiến vua ngày nào không những được cả nước biến đến, được tận hưởng giá trị của nó mà còn làm cho sản vật ấy, hương vị ấy bay xa đến bạn bè quốc tế.
_________________
Jane
ID: can_nha_mau_tim2004/ http://vn.360plus.yahoo.com/jane-mt/
------

[Nhieusu]

Nhắc đến nhãn lồng, mình nhớ mẹ kể lại thời gian mẹ mang bầu, mình còn nằm gọn trong bụng mẹ, mẹ ăn nhiều nhãn , nhất là nhãn lồng, vì ăn nhãn khi có bầu thì rất tốt cho đôi mắt của em bé sau này, và bé sinh ra có đôi mắt sáng, trong...
đó là 1 trong những lý do khiến cho đôi mắt mình đến bây giờ phải công nhận là rất tốt...
nhưng bây giờ, có lẽ như nhiều loại hoa quả, người trồng cây có sử dụng hoá chất? nên ít nhiều có ảnh hưởng không tốt đến sức khoẻ con người...
_________________
...Bông hoa nở ra trên đất
Mùa hát xướng đã đến nơi,

[thq]

[Ms. Jane]

cảm ơn 2 bạn đã comments nhé!
Tặng các bạn câu thơ sau, mô tả về người con gái xứ nhãn:

Mắt đen cô gái long lanh
Yêu ai, yêu trọn tấm lòng thủy chung

Nhãn Hưng Yên có vị ngọt mát, thơm, nếu người nào máu nóng trong thì nên ăn ít không sợ...rôm sẩy hêh.

Long nhãn (đã bóc hột) dùng chung với một số cây đông y, sắc dùng để uống cho người mắc chứng tóc trắng sớm, thiếu sắt...
_________________
Jane
ID: can_nha_mau_tim2004/ http://vn.360plus.yahoo.com/jane-mt/
------

[HaSapa]

Đang mùa Nhãn đây, nghe sao mà thèm quá, chắc phải lồng đi Hưng Yên một cái bởi nhãn mua ở chợ Hn đa số nhãn ở nơi khác ''nặc danh'' nhãn HY
_________________
Hà Sapa

[Ms. Jane]