Nghệ Thuật Đương Đại của Việt Nam

[HXL]

Lại trở lại với vấn đề nghệ thuật đương đại tiếp tục ở một góc nhìn khác.

Sự phát triển đa dạng của các loại hình nghệ thuật thị giác hiện nay (nghệ thuật hiện đại đã vượt ra phạm vi của hội hoá giá vẽ từ lâu - vì vậy để có một khái niệm bao quát hơn - người ta sử dụng khái niệm nghệ thuật thị giác) làm cho công chúng có cảm giác như hoạt động của giới mỹ thuật thực sự phong phú đa dạng. Nhưng cái giá trị thẩm mỹ lắng đọng lại đến đâu thì lại là vấn đề cần xem xét kỹ (chỉ bàn trong phạm vi Việt Nam).

Bản thân vấn đề về học thuật, đào tạo của các trường nghệ thuật của chúng ta cũng đang dậm chân tại chỗ. Chẳng hạn trường Đại học Mỹ thuật Hà Nội, sinh viên được đào tạo vẫn cặm cụi vẽ 5 năm hình hoạ trong suốt quá trình học. Nếu học lên cao học, lại tiếp tục thêm 3 năm vẽ hình hoạ. Trong khi đó hình hoạ chỉ là một kỹ năng đánh giá kỹ thuật của người hoạ sỹ (chưa kể kỹ năng này đã tương đối lỗi thời khi giờ đây quan niệm nghệ thuật đã vận động khác xưa nhiều lắm). Các loại hình nghệ thuật hiện đại, đương đại cũng được đưa vào giảng dạy nhưng ở mức độ tham khảo hoặc khuyến khích sinh viên tìm tòi thể nghiệm. Chưa có một giáo trình thực sự cụ thể về vấn đề nghệ thuật hiện đại. Nói vậy để thấy rằng bản thân những người được đào tạo hẳn hoi vẫn chưa thực sự có một nền tảng lý luận vững chắc về nghệ thuật đương đại. (chẳng hạn bây giờ nếu hỏi nhiều hoạ sỹ rằng - thế thực sự cái hay, cái độc đáo của Picasso là gì thì chắc chắn khối vị sẽ ngẩn ra chả biết trả lời ra sao? hoặc có trả lời thì cũng chỉ theo kiểu chung chung - Thằng cha đó tài lắm... hoặc tôi thích cái cách nhìn lập thể của ông ta...) Người làm nghệ thuật hiện đại nếu muốn có một nền tảng nhất định không thể bỏ qua việc tìm hiểu về Picasso (một cá nhân kiệt xuất có tác động to lớn về sự cách mạng trong quan điểm nghệ thuật - và giá trị đích thực của Picasso chính là cá tính nghệ thuật của ông chứ không phải chỉ bao hàm giai đoạn lam, giai đoạn hồng hay lập thể... Lúc nào có thời gian sẽ viết cụ thể hơn về Picasso) để có một nền móng cơ bản trong nhận thức. Từ đó mới ý thức được mình là ai và mình nên làm cái gì?

Chính vì cái nền tảng chưa vững đó, nên nhiều nghệ sỹ đương đại của chúng ta tham gia sân chơi nghệ thuật thế giới nhưng cảm giác như một sân chơi quá sức, chúng ta cứ gồng mình lên cho giống họ, nhưng có vẻ như chúng ta không ý thức được hết về hành động của chúng ta. Và dẫn đến hiện trạng một thứ nghệ thuật khoác lên mình cái mác quốc tế, hoà nhập nhưng xa lạ và hời hợt.
_________________
HVH

[NguoiThangLong]

[HXL]